Nguyên nhân và biến chứng của bệnh quai bị

Quai bị là một bệnh nhiễm virus của tuyến nước bọt, đặc biệt là ở tuyến mang tai chạy dọc theo góc hàm ở phía trước và bên dưới mỗi tai. Nó có khả năng lây truyền, có khả năng nhiễm bệnh ở bất kì lứa tuổi nào trong đó trẻ em là lứa tuổi dễ nhiễm bệnh nhất.

 

Bệnh này gây nên những biến chứng nguy hiểm trong đó nặng nhất là có thể khiến bạn bị vô sinh. Vậy nguyên nhân, cách nhận biết và biến chứng của bệnh quai bị là gì?

 

Nguyên nhân của bệnh quai bị

Quai bị gây ra bởi một loại virus ARN thuộc Rubulavirus trong họ của Paramyxoviridae. Các nguyên nhân khác gây nên bệnh quai bị gồm virus vùi hạt cự bào (cytomegalovirus-CMV), virus cúm A (influenza A virus), virus á cúm type 1 và 3, coxsackievirus, virus gây suy giảm miễn dịch ở người (Human Immunodeficiency Virus-HIV), virus ruột (enterovirus), tụ cầu khuẩn, và Mycobacterium không gây lao khác.

benh-quai-bi
Dấu hiệu bệnh quai bị

Các nguyên nhân gây viêm tuyến mang tai hiếm gặp khác có thể là do ăn nhiều tinh bột, phản ứng với thuốc (các thuốc chữa iot, phenylbutazone, thiouracil) và bệnh rối loạn chuyển hóa (như bệnh đái tháo đường, suy dinh dưỡng và suy gan) có thể bị bệnh 2 lần. Nguyên nhân khác có thể là do: tiếp xúc với người mắc bệnh quai bị (lây truyền qua đường ăn uống, đường nước bọt, qua các cuộc nói chuyện, hắt hơi, ho hoặc hôn nhau).

Quai bị lây nhiễm khoảng một tuần trước khi các tuyến sung lên và khoảng 9 ngày sau đó. Quai bị là bệnh phổ biến đối với các bệnh virus nhất.

 

Biến chứng của bệnh quai bị

Nhiễm trùng khởi đầu phần lớn là  không đột ngột, bệnh nhân cảm thấy khó chịu,  nhức đầu, đau trước tai và sợ gió. Sau đó một bên tuyến mang tai bắt đầu bị sưng lên, sau 2 – 3 ngày thì lan sang tuyến bên kia. Chỗ sưng đau nhưng không bị tấy đỏ, ắn không lún,da bóng lên, không hoá mủ, họng bị đỏ và lỗ ống Stenon hơi tấy lên.

– Các tuyến nước bọt khác cũng có thể bị viêm, nhưng ít khi là đơn độc. Trong thời gian sốt có thể nhiệt độ lên đến 40 độ và phần nhiều khỏi sau 4 tuần.

bien-chung-cua-benh-quai-bi
Biến chứng của bệnh quai bị

– Có thể gặp các bệnh viêm não, viêm màng não và tuỵ tạng nhưng phần lớn đều sẽ tự khỏi mà không để lại di chứng trong vài ngày.

– Có thể bị viêm tinh hoàn: phần nhiều bị hậu phát từ 5 dến 10 ngày sau khi sưng tuyến mang tai, có thể tiến phát và riêng lẻ. Biểu hiện của bệnh là có sốt trở lại từ 39 – 40 độ. Bệnh nhân có các biểu hiện như: trằn trọc, có khi là mê sảng, một bên tinh hoàn đau, sưng to, tấy đỏ lên, nếu cả hai bên đều bị sưng thì có thể gây vô sinh. Bệnh sẽ khỏi sau 10 ngày nhưng phải sau tận 2 tháng mới bíêt rõ có teo hay là không. Phụ nữ có thể bị viêm buồng trứng.

– Cần phân biệt với nhọt ống tai, nổi hạch ở cổ, viêm tuyến hoá mủ do tạp khuẩn hay bệnh thương hàn, viêm xương hàm và sỏi trong ống Stenon (hiếm)

– Sau giai đoạn khỏi bệnh hay tiêm văcxin thường thì cơ thể có miễn dịch kéo dài. Hiện nay đã có thể dùng test da để phát hiện ra tình trạng có miễn dịch (đã từng mắc bệnh hay được tiêm văcxin phòng bệnh). Nếu test này âm tính chứng tỏ rằng cơ thể bị thiếu hụt miễn dịch qua trung gian tế bào với virut quai bị do chưa được tiêm phòng hoặc là đã tiêm phòng nhưng cơ thể vẫn chưa tạo ra được kháng thể để phòng chống virut.

Để tìm hiểu thêm nhiều bệnh thường gặp hàng ngày và cách phòng chống cũng như điều trị tại đây :  bệnh thường gặp